به روز شده در: ۰۴ شهريور ۱۳۹۶ - ۰۹:۱۴
کد خبر: ۴۷۲۵۷
تاریخ انتشار: ۲۵ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۰:۵۹
حجت الاسلام علی عسکری؛
"پایگاه دانشجویی صدای آزاد"(sedayeazad.com):
به عنوان یک طلبه که زادگاهم نیشابور است ، به خود می بالم از اینکه نیشابوری هستم . این افتخار ما را بس که شهر نیشابور از دوران باستان و تاریخ کهن تا به حال از شهرت جهانی برخوردار بوده و در دورای از تاریخ مرکز تمدن اسلام محسوب شده و محل تولد و تربیت هزاران دانشمند در رشته های مختلف علوم بویژه علوم اسلامی بود.

افتخار مردم و نیاکان این شهر ، حضور تاریخی حضرت رضا علیه آلاف التحیه و الثناء در آن است . اتفاقی که ندای توحید و خداباوری را از زبان این امام رئوف و عالم آل محمد(ص) در ایران و جهان طنین انداز کرد. حدیث شریف قدسی سلسلة الذهب و تفسیر کامل ولایت دینی ، که ولایت خدا است با قلم هزاران دانشمند و اهل عرفان و معرفت به نگارش درآمد و نیشابور قدمگاه حضرت و مدینة الرضا (ع) شد . به جز زمان حضور حضرت رضا(ع) و شاگرد گرامش فضل ابن شاذان ، یکی دیگر از دوران با شکوه و جایگاه علمی نیشابور ، به قرن ششم و هفتم مربوط می شود در این مقطع زمانی چهره های درخشان و مشاهیر عالی مقام زیادی را این شهر در خود به همراه داشت. شیخ فرید الدین عطار نیشابوری از اعاظم و بزرگان همین دوران است که شهرت جهانی دارد . پدرش اهل شادیاخ ، کدکن فعلی است که از توابع نیشابور بود .

شغل عطار که به عارف و شاعر نام آور جهانی معروفیت دارد و پدرش ، عطاری و دارو فروشی بود. معروف است روزی عطار در دکان عطاری خود مشغول معامله و داد و ستد بود که درویشی به او مراجعه کرد و گفت برای خدا چیزی به من بدهید ولی او کمکی به درویش نکرد .درویش رو به وی کرده و می گوید : ای خواجه چگونه می خواهی از دنیا بروی ؟ عطار در پاسخ می گوید : همانگونه که تو از دنیا می روی ! درویش خطاب به وی می گوید : مگر تو می توانی مثل من بمیری ؟

عطار پاسخ می دهد بلی می توانم مانند تو از دنیا بروم . درویش با روح خود ساخته ای که داشت مرگ اختیاری پیشه کرده و کاسه چوبی خود را زیر سر نهاده و با گفتن کلمة الله از دنیا می رود.

این اتفاق عطار را چنان متغیر می کند که از دکان خارج گشته و زندگی درویشی و سلوکی را بهترین راه و رسم برای خودش قرار می دهد . با گذشت زمان، چنان عشق به معشوق و کشف و شهودی الهی در او موثر می افتد که بقول مولانا : هفت شهر عشق را عطار گشت ما هنوز اندر خم یک کوچه ایم .

او به عنوان عارف واصل ، امواج آتشین عشق را به خوبی تحمل کرده و از منزلگاه های مختلف و متنوع مقامات عارفین به خوبی عبور یافته و فانی فالله و باقی بالله می شود . دستمایه چنین رفتار عاشقانه ای ، عطار را در اوج قرار داده و همه امید و نیروی باطنی وی را معطوف به خدا می کند و عاقبت امر شهد شهادت را بر کام او می نشاند.

مطلب جالب توجه در این رابطه این است که وقتی لشگر تاتار و مغول به نیشابور رسید و اهالی شهر را قتل عام کرد، این شیخ عارف و روشن ضمیر در میان مردم ماند واز جهاد و دفاع روی گردان نشد . ضربت شمشیر یکی از مغلها در سینه او فرود آمد و چون زخم برداشت و خونش جاری شد ، در لحظه مرگ و سکرات عاشقانه اش با خون خود بر دیوار نوشت :

در کوی تو رسم سرافرازی ، این است

مستان تو را کمینه بازی این است

با این همه رتبه هیچ نتوانم گفت

شاید که تو را بنده نوازی این است

با رجوع به پیشنیه فکری و اندیشه عرفانی عطار به خوبی در می یابیم که سخنهای ساده و روان او بهترین ابزار برای رسیدن به مقاصد عرفانی است. استفاده از تمثیل ها و داستان ها و حکایت ها از روش های اثر گذارش برای طرح فکر در جامعه است . چیزی که مولانا تا سرحد کمال از آن استفاده کرد و گفت :

عطار روح بود و سنایی دو چشم او

ما از پی سنایی و عطار می رویم

در مانا بودن سخن و کلام عطار همین بس که این رابطه گفت :

کردی ای عطار به عالم نثار

نافه اسرار هر دم صد هزار

شعر تو عشاق را سرمایه داد

عاشقان را دایم این سرمایه داد

سرمایه ای باطنی که با عدم و نیستی سازگار است بطوریکه هر انسان عارفی در این رابطه می تواند بگوید :

دلم از عشق او دیوانه گردد

وجودم با عدم هم خانه گردد .

در این میان آنچه که مهم است توجه به حقیقت عشق است ، عطار در این خصوص می گوید :

عشق چیست ؟ از خویش بیرون آمدن

غرقه در دریای پر خون آمدن

گر بدین دریا فرو خواهی شدن

نیست هرگز روی بیرون آمدن

از عطار آثار گرانسنگ زیادی باقی مانده که از جمله آنها است .دیوان اشعار که شامل غزلیات ، قصاید و رباعیات است. از دیگر آثار وی الهی نامه ، اسرار نامه ، مصیبت نامه ، وصلت نامه ، بلبل نامه ، بی سرنامه و منطق الطیر است .

اوج مثنوی های او در منطق الطیر است که داستان سیمرغ و پرندگان در آن به تصویر کشیده شده است . منظور از پرندگان سالکان راه حق و مراد از سیمرغ وجود حق است . عطار در این شاهکار ادبی و بلندی که اراده کرده و نیرو تخیل را به اوج رسانیده است. توجه به نیروی خیال و تمرین روحی با نگاه به جایگاه سیمرغ باعث گردیده عطار همانند یک پرنده بال بگشاید و تا عند ملیک مقتدر به پیش برود .

راه و روشی که جهت رسیدن به کمال برای همه انسانها می تواند مورد توجه و عمل باشد .

معاون امور مجلس دانشگاه آزاد اسلامی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: